علما وفرهنگ جامعه
17 بازدید
محل نشر: فصلنامه فرهنگ
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
متون فقهی وحدیثی همواره از اخلاق متمایز نبوده، بلکه به طور هماهنگ به فرهنگ جامعه اسلامی تزریق شده است ولی در این میان کتب اخلاقی زیادی به طور مجزا تألیف و تدوین شده، مانند کتاب اخلاق ابن مسکویه، و مکارم الاخلاق طبرسی و جامع السعادات و معراج السعادات و اربعین حدیث امام خمینی، و کتابهای اخلاقی علمای سلف و... که همه نقش مؤثری در فرهنگ‌سازی داشته‌اند. د. کتب فلسفی و عقلی و کلامی که چارچوبهای دینی را به صورت استدلالی و محکم تبیین نموده و به پایداری آنها دوام بخشیده‎اند، توسط علمای بزرگ شیعه و فلاسفه بزرگ تألیف شده از ابن سینا و فارابی و ملاصدرا، و علامه طباطبایی و امام خمینی همه در تألیف این کتب نقش اساسی داشته‌اند، کتابهایی نظیر اشارات، شفا، سیاست مدینه، اسفار اربعه، المیزان و بدایه و نهایه و... از آثار این بزرگان است. هـ . تألیفات شیعه در راه دفاع از اسلام و فرهنگ شیعه در جهت پاسخگویی به شبهات وارده از سوی دانشمندان غیر مسلمان و مسلمان نیز یکی از راه‌های حفظ فرهنگ اسلامی بوده، کتابهایی نظیر النقض قزوینی و تأسیس الشیعه و اکمال‎الدین صدوق و.... و. علمای شیعه علاوه بر تألیف کتابهایی در رشته‌های فوق در علوم دیگر نیز تألیفات زیادی داشته‌اند در علم طب مانند کتابهای ابن سینا و در علم نجوم کتابهای خواجه طوسی، کتابهای در ریاضی مثل کتب خوارزمی و غیاث‌الدین کاشانی و عمر خیام نیشابوری. و در علوم حدیثی و رجالی و منطق و... که همه آنها یک خلأ مهم علمی را در نوبه خود پر کرده و میراث عظیم فرهنگی را به آیندگان منتقل ساخته است.[1] 3. تربیت و پرورش شاگردان برجسته در علوم مختلف و گسیل آنها برای ترویج و تبلیغ فرهنگ شیعه که از تأسیس حوزه‌های دینی سرچشمه گرفته است، یکی از کارکردهای علمای شیعه در فرهنگ سازی بوده است. 4. چهارمین روش ابزاری علما در راه فرهنگ سازی تأسیس کتابخانه‌ها و مساجد و تکایای مذهبی و برگزاری مجالس علمی و عزاداری و تبلیغ احکام اسلام که از پویندگی و بالندگی قابل ملاحظه‌ای برخوردار بوده است. 5. برگزاری جلسات مناظره که یکی از روشهای حراست از فرهنگ شیعه و از اهرم‌های فرهنگ‌ساز و فرهنگ‌گستر علمای اسلام و خصوصاً شیعه بوده است. که از دوره امیر المؤمنین ـ علیه السّلام ـ شروع شده و در دوره امام صادق و امام باقر ـ علیهما السّلام ـ نیز استمرار و رونق داشته.