پوشش وتغذیه درسیره معصومان
19 بازدید
ناشر: پژوهشگاه فرهنگ وعلوم اسلامی-پژوهشکده تاریخ وسیره
نقش: نویسنده
شابک: 978-600-195-141-1 .
سال نشر: 1392
تعداد جلد : 1
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
شماره چاپ : 1
زبان : فارسی
پوشش و تغذیه در زندگی انسان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و از نمادهای فرهنگ و تمدن بشری می‌باشد. این دو جایگاه ویژه‌ای در تعالیم اسلامی دارند و تبیین چگونگی اهتمام معصومان علیهم‌السلام به این مقوله می‌تواند راهگشای جامعه باشد. آنچه در ادامه خواهید خواند نوشتاری از جناب آقای مرتضی احمر در معرفی کتاب «پوشش و تغذیه در سیره معصومان(ع)» است. نویسنده: امیرعلی حسنلو ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی نوبت چاپ: اول، زمستان ۱۳۹۲ پوشش و تغذیه در زندگی انسان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و از نمادهای فرهنگ و تمدن بشری می‌باشد. این دو جایگاه ویژه‌ای در تعالیم اسلامی دارند و تبیین چگونگی اهتمام معصومان علیهم‌السلام به این مقوله می‌تواند راهگشای جامعه باشد. جناب آقای امیرعلی حسنلو در کتاب پوشش و تغذیه در سیرۀ معصومان علیهم‌السلام ضمن اشاره به دیدگاه قرآن کریم، گفتار و کردار معصومان علیهم‌السلام را در این زمینه بررسی و تلاش کرده است نمونه و الگوی مناسبی از سیرۀ اهل بیت علیهم‌السلام دراین‌باره ارائه نماید. کتاب پوشش و تغذیه در سیرۀ معصومان علیهم‌السلام در چهار بخش تدوین شده است:بخش اول در کلیات شامل دو فصل: ۱٫ جایگاه تغذیه و پوشش در قرآن؛ ۲٫ تغذیه و پوشش رایج زمان معصومان علیهم‌السلام است. بخش دوم در چهار فصل به جایگاه تغذیه و پوشش در سیرۀ پیامبر اعظم(ص) و حضرت فاطمه(ع) اختصاص یافته است. در بخش سوم در دو فصل به نگرش ائمه در تغذیه پرداخته شده است. درنهایت در بخش چهارم، نویسنده در دو بخش به نگرش و سیرۀ ائمه علیهم‌السلام در پوشش و لباس پرداخته است. جناب آقای حسنلو با استفاده از منابع غنی مختلف با انگیزۀ رفع نیازمندی‌های فرهنگی زمان و به اقتضای ضرورت به ارائۀ روشمند و شرح این گزاره‌های روایی دست زده است. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی هم در زمستان ۱۳۹۲ به انتشار این اثر ارزشمند اقدام کرده است. معرفی قسمت‌های مختلف بعد از مقدمه و پیشینۀ تحقیق، بخش اول کتاب با سه فصل شروع می‌شود. در فصل اول مفاهیم کلی با موضوعات پوشش و تغذیه که در کتاب آمده به صورت مختصر توضیح داده شده است. در فصل دوم جایگاه تغذیه و پوشش در قرآن با عناوینی چون: الف) جایگاه تغذیه (احکام شرعی غذاها در قرآن، خوراکی‌های مجاز، خوراکی‌های ممنوع، انواع غذاها در قرآن، مسئولیت‌خواهی در قبال نعمت‌ها و…)؛ ب) جایگاه پوشش (نیاز به پوشش، اهمیت پوشش، بهداشت لباس، آراستگی) توضیح داده شده است. فصل سوم با عنوان «فرهنگ تغذیه و پوشش در زمان معصومان علیهم‌السلام» آخرین فصل بخش اول است. تأثیر آموزه‌های اسلام در تغذیه و پوشش مردم حجاز، پوشش رایج عصر معصومان علیهم‌السلام، تفاوت‌های سیرۀ معصومان علیهم‌السلام در تغذیه و پوشش، تأثیر تحولات اقتصادی در سیرۀ معصومان، تأثیر شأن و جایگاه اجتماعی در سیرۀ معصومان علیهم‌السلام عناوین این فصل می‌باشد. نمونه از متن کتاب در بخش اول: «…پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله تا سال ۳۲۹ که آغاز غیبت کبراست، تحولات اقتصادی در حدّی بود که اگر در دورۀ صدر اسلام پوشیدن نوعی لباس، هنجار بود، در دوره‌های پس از امامت علی علیه‌السلام پوشیدن همان لباس مورد استهزا و تحقیر مجرمان بود؛ عمر بن فرخ رخجی را با پوشاندن درعۀ پشمی و جبّۀ پشمینه به زندان انداختند. این لباس در این دوره به غلامان، فقرا و مجرمان و اسیران اختصاص داشت. البته در استفاده از امکانات، قواعد کلی مورد توجه ائمه بود؛ نظیر بازار مسلمین، ید مسلم، رعایت اصول اسلامی در ذبح و…» (ص ۷۷). بخش دوم تغذیه و پوشش در نگرش و روش نبوی و فاطمی دارای سه فصل می‌باشد. فصل اول با عنوان جایگاه تغذیه در نگرش و روش پیامبر(ص) دارای دو بخش اصلی است که ابتدا به اهمیت تغذیه در نگرش پیامبر عظیم‌الشأن اسلام می‌پردازد و در قسمت دوم جایگاه تغذیه در روش حضرت(ص) برررسی کرده است. در فصل دوم پوشش از نگرش و روش پیامبر صلی الله علیه و آله در دو بخش اصلی لباس‌های پیامبر و آداب لباس پوشیدن پیامبر مورد تحقیق واقع شده است و در نهایت در فصل سوم، تغذیه و پوشش در نگرش و روش حضرت زهرا(س) با عناوین: تغذیه در سیرۀ حضرت زهرا سلام‌الله علیها، پوشش زن در نگرش اسلام، آثار اجتماعی پوشش زن و پوشش در روش حضرت فاطمه علیها سلام، پایانی است برای بخش دوم. «…زهرا علیها سلام در نزد پدر چنان تربیت یافته بود که از علی علیه‌السلام چیزی درخواست نکند، حتی هنگام گرسنگی فرزندان از او تقاضای غذا نکرد. روزی علی علیه‌السلام از فاطمه علیها سلام پرسید: چیزی برای خوردن فراهم است؟ زهرا علیها سلام پاسخ داد نه. سه روز است حسن و حسین علیهماالسلام گرسنه‌اند. علی علیه‌السلام گفتند: چرا به من نگفتی؟ زهرا علیها سلام گفت: از خدا شرم کردم چیزی از تو بخواهم که توانایی آماده کردنش را نداری. علی علیه‌السلام رفت و با مقداد مواجه شد که در گرمای آفتاب برای تهیۀ خوراک بیرون از منزل آمده بود. علی علیه‌السلام پول غذای خود را به مقداد داد و…» (ص ۱۱۸). در بخش سوم که به جایگاه تغذیه در نگرش و روش ائمه اطهار علیهم‌السلام می‌پردازد، نگارنده در دو فصل کلی مطالب را دسته‌بندی کرده است. ایشان ابتدا جایگاه تغذیه را با عناوینی چون اهمیت تغذیه، تأثیر تغذیه، پیوند عبادت و تغذیه و… آورده‌‌اند و در ادامه به ویژگی‌ها و خواص برخی غذاها می‌پردازند. گوشت، شیر و لبنیات، غلات، حلوا، عسل، نمک، سرکه، برنج، خرما، انار، سیب و… از جمله غذاها و میوه‌هایی است که توصیه‌هایی دربارۀ آنها در این فصل کتاب آمده است. در ادامۀ این فصل هم دستورهای بهداشتی عنوان شده است. اما فصل دوم این بخش به جایگاه تغذیه در روش ائمه اطهار علیهم‌السلام در سه بخش خوراکی‌ها (لبنیات، گوشت‌ها، ذوغن و سرکه)، وعده‌های تغذیه (صبحانه و عصرانه) و آداب تغذیه می‌پردازد. «… امیر‌المؤمنین علیه‌السلام به نوف بکالی توصیۀ مهمی می‌کرد و او را به رعایت زمان و نوبت‌های غذایی سفارش فرمود: ای نوف برای اوقات تغذیه توجه کن و آن را به برنامۀ منظمی هماهنگ‌ساز و غذا خوردن را از موعد مقرری که معده را آماده کرده‌ای تأخیر نینداز؛ زیرا در این صورت معده به حرارت و آتشی که برای دریافت و هضم غذا ایجاد کرده خواهد سوخت (منظور اسیدی است که معده در موعد اشتها به غذا ترشح می‌کند. چنانچه در این هنگام غذا به آن نرسد، امراض دستگاه گوارش شروع خواهد شد. با پیشرفت این حالت زخم‌های کوچک در معده ایجاد می‌‌شود و زمینه و بستر مناسبی برای تجمع میکروب‌ها و ویروس‌های عفونت‌زا برای معده پدید خواهد آمد)» (ص ۱۴۸). بخش چهارم به جایگاه پوشش در نگرش و روش ائمه علیهم‌السلام اختصاص پیدا کرده است. در این بخش ابتدا مقدمه‌ای کوتاه آمده و سپس در فصل اول «جایگاه پوشش در نگرش ائمه علیهم‌السلام» مطالب متنوع تحت عناوین آراستگی در نگرش ائمه علیهم‌السلام، پوشش در عبادت، تأمین برای نیازمندان در نگرش ائمه علیهم‌السلام و تفاوت پوشش مرد و زن آمده است. در ادامه در فصل دوم ویژگی‌های پوشش در نگرش ائمه علیهم‌السلام مورد بررسی نویسنده قرار گرفته است. جنس و رنگ پوشش، تنگ نبودن، تنوع و… خصوصیاتی است که در این فصل به آن پرداخته شده است و در نهایت در فصل سوم روش ائمه علیهم‌السلام در پوشش با خصوصیاتی چون نوع، نوپوشی لباس شادی و عزا، لباس نظامی، جنس، و… مورد تحقیق جناب آقای امیرعلی حسنلو قرار گرفته است. «…فردی از امام صادق علیه‌السلام پرسید: آیا داشتن لباس‌های متعدد (ده، بیست، سی) اسراف و کار ناشایستی است؟ (در روایت دیگری آمده: آیا سزاوار است مؤمن صد لباس داشته باشد؟ فرمود: بلی) حضرت فرمود: هرگز اسراف نیست. اسراف آن است که لباس بیرون را در خانه یا محل کار بپوشی یا لباس منزل (خواب و…) را بیرون از منزل بپوشی. زیادی لباس سبب دوام لباس است» (ص ۳۱۳). در پایان نویسنده در چندین صفحه به صورت کلی نتایج خود از تحقیق را بیان کرده است. پایان‌بخش کتاب نیز اعلام، کتاب‌نامه و فهرست منابع می‌باشد.لازم به ذکر می دانم بخشی از این پروژه توسط یکی از ارزیابان به سرقت رفت ودر برخی از فصلنامه ها منتشرگردید و....
آدرس اینترنتی